Lidanın kutusunun üzerine dikkatle bakarsanız “daidai hua” yazdığını görebilirsiniz.
dai; sarı demek daidai ise altın gibi yada biraz daha zorlarsak sapsarı bile denebilir…. japonca da ise tai tai diye söyleniyor… yani bu da portakal demek, bizim turunçgillerin turuncu renkten gelmesi gibi…. ayrıca “hua” da çiçek demek…. yani portakal çiçeği dersek hiç yanlış olmaz… kapsüllerin paketlendiği aluminyum folyoya dikkatle bakarsanız çiçek desenini görebilirsiniz…. Ama bu portakal bizimkiler gibi değil yenilemeyecek kadar ekşi çok iri ve en az 25–30 çekirdeği olan bir portakal kabukları 1cm kalınlığında… bu meyve binlerce yıldır çinde zayıflama ilacı olarak kullanılmış.kabukları kurutulup çay olarak kullanılıyor… Tabi lida da meyvesi değil çiçeği var (öyle umuyoruz).
Bu çiçeğin ekstresi kullanılmış, çiçekteki maddelere gelince tabiî ki bir bitki içerisinde yüzlerce kimyasal madde bulunur. (bu arada her şey kimyasal maddedir. Bir şeyin %100 saf bitkisel olması onu zararsız ya da zararlı yapmaz %100 kimyasal olması da öyle. Zaten bu saçma bir laftır, sadece satış numarasıdır o kadar).
Evet çiçeğin kimyasal içeriğine gelelim bir sürü madde olmasına rağmen aktif olanları daha doğrusu biyolojik ve farmakolojik olarak aktif olanları önemlidir bizim için… meraklısına tüm listeyi verebilirim…

Çiçeğin % 4.5 kadarı Naringin denen bir madde, %7 kadarı neo hesperidin, %0.5 kadarıda hesperidin maddelerinden oluşuyor içtiğimiz lidada bunlar var…
Naringin: (sanırım bizim narenciye kelimesi buradan geliyor ya da bizden oraya gitmiş).
Bu madde bütün turunçgillerde bulunur. Greyfutun acı tadını veren madde bu, bizim yediğimiz portakalın meyvesinde çok çok az var kabuğunda bulunuyor daha çok. Bazılarının meyvesinde çok (greyfut gibi), bazılarının çiçeğinde bazılarının kabuğunda… çoğu yan etki dediğimiz, gözlemlerin sorumlusu bu Naringin maddesi…
Bu madde aslında çok faydalı ve bununla ilgili çok fazla bilimsel yayın yapılmış. Birkaç örnek vereyim, en önemli özelliği antikanserojen bir madde ,kanser önleyici diyebiliriz bu alanda bir sürü yayın var.(meraklısına verebilirim tabi ki, yada bulabilirsiniz)., antioksidan bir madde; gene kanserli hücre oluşumuna karşı bir özellik, yine bu maddenin serum yağ düzeyini düşürücü etkisiyle ilgili birkaç yayın var.
Bütün bunlar güzel olanlar kanser önleyici ,yağ düşürücü ve burada sayamadığım çok fazla şey.
Ama! Bu madde karaciğerde bulunan sitokrom P450 enzimleri dediğimiz CYP3A4 ve CYP1A2 enzimlerini inhibe eder. Yani bu enzimlerin çalışmasını, bir takım kimyasalları parçalamasını engeller.
Bunun anlamı; bu enzimler devre dışı kalınca lida ile ( fazla greyfut suyu ile aynı şey) alınan bir ilaç karaciğerde parçalanmayacak demektir dolayısı ile aldığımız ilacın ve bazı maddelerin dozu karaciğerde parçalanmadığı için aşırı yükselecektir.
Hangi ilaçların bu enzimle parçalandığı ise çok uzun bir liste. Önemli olabilecek bir kaçını yazayım; Tansiyon ilaçları, (içeriğindeki madde isimleridir ilacın ticari ismi değil) midazolam, cyclosporin, lovastatin, simvastatin ve bence en önemlisi kafein, nikotin… örneğin antihistaminikler (alerji ilaçları). Bu maddelerle birlikte lida yı kullanırsanız bu maddelerin yan etkilerini görürsünüz. Örneğin çay kahve ile alırsanız aşırı kahve içmiş gibi kalp çarpıntısı yapar. Bu lidanın değil kafeinin etkisidir sigara da aynı şekilde fazla sigara içmiş gibi olursunuz başınız döner(ellerde morarma olabilir) vs. Tabi burada şunu söylemeden geçemeyeceğim karaciğerdeki bu enzimler sadece şirketlerin yaptığı ilaçları parçalasın diye orada bulunmuyor, sonuçta bu enzimler yediğimiz gıdalardaki bizim bilmediğimiz sonsuza kadarda bilemeyeceğimiz sayısız maddeyi de parçalıyorlar. Bu durumda bazı kişiler için alerjik durumlar ortaya çıkabilmekte…
( daha iyi anlaşılması için bir örnek vereyim örneğin, her zaman yediğimiz bir şeyde bulunan bir madde olsun ve maddenin miktarı da bize hiçbir kötü etki yapmasın. bu madde de bahsettiğimiz enzimler tarafından parçalanıyor olsun; ömür boyu böyle zararsız giderken, bu enzim devre dışı kaldığında daha önce bize hiçbir zararı olmayan maddeye karşı bir alerji belirtisi görebilirsiniz). Bu anlatılanlar sizi fazla korkutmasın bunlar çok çok nadir görülen şeylerdir ama oluyor işte.
Sonuçta hiç kimse lidayı size zorla içirmiyor bu tür bir şey gördüğünüzde içmeyi bırakırsınız ve bütün etkiler 2 hafta içinde azalarak geçer.